Boek ‘Het zakmes’ – Filosoferen over geheimtaal

Voorbereiding

Lees ter voorbereiding op het gesprek voor uit het boek ‘Het zakmes’. (Dit is geen prentenboek, maar een leesboek en zal enkele voorleessessies in beslag nemen.) Of bekijk de verfilming van het boek. 

Beschrijving van het boek ‘Het zakmes’ door S. Kuyper

Mees vindt in zijn broekzak het nieuwe zakmes van zijn beste vriend Tim. Op zich zou dat geen probleem zijn, maar Tim is verhuisd en Mees is bang dat mensen denken dat hij het zakmes gestolen heeft. Mees besluit het zakmes aan Tim terug te bezorgen door mee te doen aan een muziekshow op tv. In geheimtaal zingt hij een bericht aan Tim.

Gespreksregels

Leid het filosoferen in en benoem de gespreksregels in de kring.

Filosofische vragen

Denk samen na aan de hand van (enkele van) de volgende vragen.

  • Wat is geheimtaal?
  • Ken jij een geheimtaal? Mag je er iets over vertellen?
  • Waarom hebben mensen geheimtaal? Waar kun je een geheimtaal voor nodig hebben?
  • Zijn woorden of zinnen die je alleen met je vrienden gebruikt ook een soort geheimtaal? Ken je een voorbeeld?
  • Zijn woorden of zinnen die je alleen met je ouders of familie gebruikt ook een soort geheimtaal? Ken je een voorbeeld?
  • Als je op vakantie bent in het buitenland, is Nederlands verstaan dan ook een soort geheimtaal?
  • Moet een geheimtaal geheim blijven?
Afsluiting en verwerking

Sluit het gesprek af met een korte samenvatting.
Ter verwerking kunnen de leerlingen zelf een geheimtaal bedenken, zoals hoofdpersonen Mees en Tim. Zij spreken de taal van de kippen, oftewel: do tol von do koppen. Alle klinkers zijn vervangen door een ‘o’.
Zo zijn er natuurlijk nog veel meer andere talen te bedenken: de taal van de koeien, de paarden of de honden. En hoe zou de taal van de mieren klinken? Vraag de kinderen in tweetallen om een eigen spreektaal te verzinnen. Laat de tweetallen die dat willen hun taal presenteren aan de groep.

Verantwoording

Titel: Het zakmes
Schrijver: S. Kuyper
Uitgever: Lemniscaat, Rotterdam 2017.