Filosoferen over wat gezond is

Aanwijzing voor de gespreksleider

Gezonde voeding is een belangrijk onderwerp, waar steeds meer nadruk op ligt in de samenleving. Op scholen komt het regelmatig als projectthema voor. Wat wel of niet gezond is lijkt voor de hand te liggen, maar er bestaat ook best wat controverse over. Wat voor de één geen probleem is, vindt de ander uit den boze. En waar de één smaak en emotie laat prevaleren, let de ander vooral op voedingswaarde. Dat maakt het onderwerp enerzijds het onderzoeken waard. Anderzijds brengen we als ouders, opvoeders en onderwijzers vaak nadrukkelijk op onze kinderen over wat we wel of niet gezond vinden en dat maakt de vrije ruimte om zelfstandig en anders te denken bij dit onderwerp wat beperkt. Houd dat in gedachten wanneer je dit gesprek faciliteert en let erop dat het bij het filosoferen gaat om het onderzoek en het ontdekken van nieuwe, eigen inzichten.

Introductie

Leg twee hoepels in de kring. Maak daarnaast een verzameling van voedingsmiddelen: fruit, groenten, (verpakkingen van) thee, koffie, hagelslag, snoep, melk, nootjes, rozijnen etc. Vraag twee leerlingen om de voedingsmiddelen te verdelen over de hoepels: één hoepel voor wat gezond is, één hoepel voor wat ongezond is. Vraag het koppel hardop te overleggen: Wat plaatsen ze waar en waarom?  Wanneer ze er niet uitkomen kan de groep helpen, door meningen en argumenten aan te dragen. Wissel eventueel een keer van koppel en ga door tot alle voedingsmiddelen verdeeld zijn.

Gespreksregels

Leid het filosoferen in en benoem de gespreksregels in de kring.

Filosoferen

Denk samen na aan de hand van (enkele van) de volgende vragen.

  • Wat betekent gezond? Wanneer is iets gezond?
  • En wat betekent ongezond? Wanneer is iets ongezond?
  • Wie bepaalt wat er gezond is?
  • Kan iets een beetje gezond zijn? Op welke manier? Of: waarom niet?
  • Kan iets gezond zijn voor de één, maar niet voor de ander?
  • Is ongezond eten lekkerder dan gezond eten? Waarom (niet)? Hoe komt dat?
  • Vinden kinderen gezond net zo belangrijk als grote mensen? Waarom denk je dat?
  • Eet iedereen weleens iets ongezonds? Ook grote mensen? Wat vind je daarvan?
  • Wil jij graag gezond zijn?
Afsluiting en verwerking

Sluit het gesprek af met een korte samenvatting.
Ter verwerking kunnen de leerlingen laten zien welke voedingsmiddelen zij lekker en gezond vinden. Gebruik daarvoor het werkblad onder deze link