Filosoferen over schaduw

Introductie

Er zijn verschillende introducties op dit thema mogelijk. Onderaan deze les vind je enkele voorleestips. Deze boeken zijn echter alleen nog tweedehands of via de bibliotheken verkrijgbaar.
Nog leuker en interessanter is om het onderwerp schaduw zelf te onderzoeken, bijvoorbeeld met een overhead-projector, met een schimmenspel of eenvoudig met een paar bouwblokken en een bureaulampje. Op een zonnige dag is het natuurlijk mogelijk om buiten schaduwen te onderzoeken: zijn de vormen herkenbaar, kun je je schaduw van de grond naar een muur verplaatsen, zijn er plekken waar je geen schaduw hebt, kun je je schaduw verstoppen in een andere schaduw (bijvoorbeeld die van een boom) en kun je met een groepje een acrobatische schaduwtoren maken?

Gespreksregels

Na het fysieke onderzoek is het tijd om samen verder over het fenomeen schaduw na te denken. Leid het filosoferen in en benoem de gespreksregels in de kring.

Filosofische vragen

Filosofeer aan de hand van (enkele van) de volgende vragen.

  • Wat is een schaduw? Hoe ontstaat een schaduw?
  • Is een schaduw iets, of is het niets? Waarom denk je dat?
  • Is het donker ook een schaduw?
  • Kun je je schaduw laten verdwijnen? Waar is een schaduw als je ‘m niet ziet?
  • Kan een schaduw onzichtbaar zijn?
  • Heeft alles een schaduw?
  • Hoort je schaduw bij jou?
Afsluiting en verwerking

Sluit het gesprek af met een korte samenvatting.

(Voor)leestips

Prentenboek: Het zwarte konijn
Schrijver: P. Leathers
Uitgeverij: Lemniscaat, Rotterdam 2015.

 

Prentenboek: Mijn schaduw
Schrijver: R.L. Stevenson
Uitgeverij: Clavis, Hasselt (België).

 

Gedicht ‘Schaduw’ in de bundel ‘Superguppie
Schrijver: E. van de Vendel
Uitgeverij: Querido, Amsterdam 2003.