Filosoferen over het nieuws

Aanwijzing voor de gespreksleider

Deze les gaat over het nieuws: Wanneer is iets nieuws? Welke gebeurtenissen zijn belangrijk genoeg om in het nieuws te komen? Hoe weet je of wat je leest of hoort waar is? En krijgt al het nieuws van nu uiteindelijk een plek in de geschiedenisboeken?

De opzet van de les kent drie stappen: een algemene introductie, een nieuwstest en -quiz en een filosofisch gesprek. Je kunt deze stappen achter elkaar volgen, of de les opsplitsen waarbij je het filosofisch gesprek op een later moment voert.

Introductie

Vraag de leerlingen om in tweetallen of tafelgroepjes ervaringen en ideeën te delen aan de hand van de volgende vragen. Geef na het stellen van elke startvraag een paar minuten tijd om van gedachten te wisselen.

  • Kijk jij weleens naar het Jeugdjournaal? Lees je weleens een (kinder)krant of een nieuwspagina op internet?
  • Waarom doe je dat (niet)?
  • Wat is er leuk of interessant aan het nieuws?
  • Is er nieuws dat je oninteressant of zelf vervelend vindt?
Nieuwsquiz

Op SchoolTV kun je wekelijks de Quiz bij het nieuws spelen. Kijk daarvoor op schooltv.nl/quizzen. Een instructievideo voor leerkrachten over het gebruik van de quizpagina vind je hier

Doe voorafgaand aan het spelen van de nieuwsquiz eerst een nieuwstest in de klas. Vraag de kinderen welk nieuws of nieuwtje zij zich van de afgelopen week herinneren of welk nieuws uit de afgelopen week zij het belangrijkst vonden. Geef enkele leerlingen het woord.

Speel vervolgens de SchoolTV nieuwsquiz van deze week. Ga na afloop na of de nieuwsitems die de leerlingen noemden terugkwamen in de quiz. Zijn er overeenkomsten of verschillen in de nieuwsonderwerpen? Wat zou dat kunnen betekenen?

Filosoferen

Maak met de groep een gesprekskring. Leid het filosoferen in en benoem de gespreksregels.
Denk samen na aan de hand van (enkele van) de volgende vragen.

  • Wat is ‘het nieuws’ eigenlijk?
  • Waarom bestaat het nieuws?
  • Niet alles wat er gebeurt komt in de krant of op het journaal. Wanneer is iets belangrijk genoeg om in het nieuws te komen?
  • Wie bepaalt wat nieuwswaarde heeft? Of: Wie bepaalt wanneer iets ‘nieuws’ is?
  • Is al het nieuws dat je leest of hoort waar? Hoe kun je dat weten?
  • Is het een probleem als mensen nepnieuws verspreiden? Waarom (niet)?
  • Zijn alle mensen nieuwsgierig?  
  • Denk je dat al het nieuws van nu uiteindelijk belangrijk genoeg is voor een plek in de geschiedenisboeken? Of zouden we veel van het nieuws uiteindelijk ook weer vergeten?
Afsluiting en verwerking

Sluit het gesprek af met een korte samenvatting.
Ter verwerking kunnen de leerlingen een muurkrant maken op de leerwand. Vraag de groep om in de loop van de week nieuwsberichten te verzamelen die zij interessant of de moeite waard vindt. Of kies een specifiek thema zoals ‘nieuws uit je eigen stad of dorp’, ‘dierennieuws’ of ‘positief nieuws’. Elke leerlingen neemt iets mee: een artikel uit de krant, een print van een internetbericht of een eigen aantekening van een nieuwsitem op het (Jeugd)journaal.