Filosoferen over wat privé is

Introductie

Privacy is een begrip met veel facetten. Sommige dingen zijn privé, andere eerder persoonlijk. Heel gewone dingen, waar iedereen mee te maken heeft, kun je toch liever voor jezelf houden. Wat privé is, hoeft niet geheim te zijn, maar het kan wel. Je kunt dingen op het internet of via sociale media delen die je bij nader inzien liever voor jezelf had gehouden. Waar trek je de grens tussen wat privé is en wat niet? En hoe denken anderen daarover?

Opzet

In deze les werken de leerlingen in (tafel)groepjes. Op het digibord krijgen ze steeds een voorbeeld voorgelegd waarvan ze samen bepalen of het privé is of niet. Vervolgens wordt plenair geïnventariseerd welke zaken volgens de groep zeker privé zijn en vooral waarom.

Werkwijze

Laat elk groepje van twee halve A4-tjes een bordje JA en een bordje NEE maken.

Open de PDF onder deze link op het digibord. Op elke pagina staat een voorbeeld genoemd.
Geef de leerlingen per voorbeeld ca. 3 minuten om van gedachten te wisselen en een keuze te maken of het om iets gaat wat privé is – JA of NEE. Gebruik eventueel een (digitale) time-timer om de beschikbare tijd aan te geven. 

De groepjes steken het door hen gekozen antwoord in de lucht.
Merk op wat er geantwoord wordt en reageer op de stemming:

  • Is iedereen het eens? Vraag één of twee groepjes om redenen voor deze keuze;
  • Is er zowel ‘ja’ als ‘nee’ gegeven? Laat van beide keuzes één tafelgroepje aan het woord en geef vervolgens gelegenheid aan de klas om te reageren en verder te denken;
  • Is er slechts één groepje met een afwijkend antwoord? Laat alleen dit groepje hun argumenten delen en vraag de rest van de klas om te reageren en samen verder te denken.

Afhankelijk van de tijd die het in beslag neemt om de antwoorden te bespreken, kun je ervoor kiezen om alle voorbeelden voor te leggen aan de groep of een deel daarvan.

Afsluiting en vervolg

Sluit het gesprek af met een samenvatting van de ideeën van de groep .
Overweeg of je het filosofisch gesprek een vervolg wilt geven door op een andere wijze aandacht te besteden aan dit onderwerp. Kinderen kunnen de consequenties van wat zij, letterlijk of figuurlijk, blootgeven niet altijd overzien en het is belangrijk om ze daarbij te helpen of te beschermen.
Kijk bijvoorbeeld samen naar de video ‘Wat staat er over jou op internet?’ op SchoolTV (link). Of stel samen een sociale media-code op waarin je aandacht besteedt aan foto’s en filmpjes die leerlingen van zichzelf of elkaar delen.