Boek ‘De reis van Syntax Bosselman’ – Filosoferen over eerlijke geschiedenis

Aanwijzing voor de gespreksleider

Jeugdliteratuur is een rijke inspiratiebron voor filosofische gesprekken. Andersom zijn gesprekken over boeken een belangrijke motivatie voor het lezen. Onderstaand vind je gespreksvragen die geïnspireerd zijn door het bij deze les aangegeven boek. Je kunt deze vragen natuurlijk ook bij een andere aan- of inleiding gebruiken, of aansluitend bij een boek met dezelfde thematiek.

Het boek als inleiding op het gesprek

Er zijn verschillende mogelijkheden om een boek als startpunt te gebruiken:

  • Lees het boek in etappes voor aan de groep;
  • Lees een fragment voor aan de groep;
  • Vraag één of meerdere leerlingen een boekbespreking voor te bereiden bij het boek;
  • Presenteer het boek en de inhoud als aanbeveling voor het individueel, zelfstandig lezen. Kijk daarvoor ook op Youtube, waar van veel boeken promoties, trailers of besprekingen te vinden zijn.
Beschrijving van het boek ‘De reis van Syntax Bosselman’ door A. van Dam

Jaren was Nederland trots op wat zijn ontdekkingsreizigers in de Gouden Eeuw hebben bereikt. Nu wordt steeds duidelijker hoeveel van die rijkdom is verdiend over de ruggen van tot slaaf gemaakte mensen. Waarom deed Nederland mee aan de slavernij? Hoe kon dit lelijke stuk uit de geschiedenis zo lang verborgen blijven? En wie waren de hoofdrolspelers? ‘De reis van Syntax Bosselman’ is een verzameling indrukwekkende geschiedenisverhalen, maar ook een persoonlijk verslag van de zoektocht die Arend van Dam maakte naar de mensen achter de geschiedenis.

Video

Wil je voorafgaand aan het gesprek beknopt de slavernijgeschiedenis van Nederland samenvatten voor de leerlingen? Bekijk dan deze video op SchoolTV (link).

Gespreksregels

Leid het filosoferen in en benoem de gespreksregels in de kring.

Filosofische vragen

Leid het gesprek aan de hand van (enkele van) de volgende vragen.

  • Wat is geschiedenis?
  • Waaruit bestaat de geschiedenis? Uit feiten, uit verhalen, uit meningen?
  • Kunnen we alles weten over de geschiedenis?
  • Wat kunnen we zeker weten over de geschiedenis?
  • Is het mogelijk om op verschillende manieren naar de geschiedenis te kijken? Hoe kan dat? Of: waarom niet?
  • Is het belangrijk om op verschillende manieren naar de geschiedenis te kijken? Waarom (niet)?
  • Bestaat er eerlijke en oneerlijke geschiedenis, denk je? Wat zou dat betekenen?
Afsluiting

Sluit het gesprek af met een korte samenvatting.

Verantwoording

Titel: De reis van Syntax Bosselman
Schrijver: A. van Dam
Uitgeverij: Van Holkema en Warendorf, Amsterdam 2018.