Filosoferen over aanraken (tastzin)

Toelichting voor de gespreksleider

Voelen, aanraken, is een zintuiglijke ervaring die nauw verbonden is met de beleving van het eigen lichaam en met relaties tussen mensen. Daarmee is het onderzoeken van de tastzin een onderwerp dat goed aansluit bij het leergebied seksuele en relationele vorming. 

Introductie

Maak een gesprekskring. Leg in het midden van de kring een aantal voorwerpen, die verschillen in textuur en temperatuur, bijvoorbeeld: een steen (glad, hard en koud), een kussen (zacht), een warmwaterkruik (ribbelig, hard en warm), een metalen voorwerp zoals een nijptang of sleutel (koud, scherp en hard).

Vraag enkele leerlingen hun ogen te sluiten en geef een voorwerp in handen. Kunnen zij vertellen wat zij voelen? Vraag hen om zo precies mogelijk te zijn, door na het eerste antwoord door te vragen:

  • Voel je nog meer?
  • Wat voel je precies?
  • Voelt het prettig of niet?
Gespreksregels

Benoem voor de jongste kleuters bij elk gesprek opnieuw wat de werkwijze en het doel van het filosoferen is, bijvoorbeeld: Er zijn vragen waar we samen over nadenken. We vertellen elkaar in de kring wat we denken. Alle antwoorden zijn goed en iedereen doet mee.

Filosoferen

Filosofeer samen aan de hand van (enkele van) de volgende vragen.

  • Waarmee voel je? Kun je alleen met je handen voelen, of ook op andere manieren?
  • Wat is voelen precies? Wat gebeurt er als je iets voelt?
  • Voel je altijd iets, of kun je ook niets voelen?
  • Wat vind je fijn om aan te raken, wat geeft een fijn gevoel? 
  • Wat vind je niet fijn om aan te raken, wat geeft geen fijn gevoel? 
  • Bestaan er dingen die je niet durft aan te raken? Hoe komt dat?
  • Bestaan er dingen die je graag wilt, maar niet mag aanraken? Waarom is dat?
Afsluiting en verwerking

Sluit het gesprek af met een korte samenvatting.
Ter verwerking kan de groep een blotevoetenpad maken in de klas, het speellokaal of op het schoolplein. Leg verschillende materialen achter elkaar: zachte stof, karton, schuurpapier, een kokosmat, een gymmat etc. Loop met blote voeten over het pad om alle verschillende texturen te ervaren.